Sejak bertahun-tahun dahulu
kanak-kanak sudah minat terhadap kartun sehinggakan kadangkala tingkahlaku dan
pemikiran mereka dalam kehidupan seharian juga adalah berdasarkan kartun
kegemaran mereka. Biasanya, kanak-kanak mula menonton kartun seawal usia enam
bulan, dan didapati pada usia dua atau tiga tahun, mereka menjadi penonton
paling bersemangat.Menurut Aslin dan Smith(1988) keupayaan penglihatan bayi
menjadi lebih baik apabila ia membesar, malah ketajaman penglihatan bayi hampir
kepada ketajaman penglihatan orang dewasa apabila ia berumur enam bulan. Kanak-kanak
yang menonton lebih banyak kartun di televisyen akan berpotensi untuk mengalami
kesan samaada kesan yang negative dan positif terhadap tingkahlaku mahupun
perkembangan kognitif kanak-kanak melalui peniruan. Peniruan ini adalah
disebabkan kanak-kanak ingin menjadi seperti superhero kegemaran mereka.
Menurut Albert Bandura(1986,1989) peniruan boleh menjadi sebagai alat untuk
proses pembelajaran dan tingkahlaku melalui pemerhatian seseorang terhapap
individu lain atau model-model simbolik lain seperti televisyen dan kemudiannya
diperteguhkan lagi. Tidak semua kanak-kanak yang menonton televisyen meniru
atau mengikut tingkahlaku yang ditonton oleh kartun kegemaran mereka khususnya.
Namun mereka lebih berminat untuk menjadikan kartun itu sebagai model yang akan
mendatangkan kesan terhadap psikologi mahupun dalam aspek mereka
bertingkahlaku. Jika kita menfokuskan
kesan secara psikologi terhadap kanak-kanak disebabkan oleh pengaruh
kartun,masalah yang mungkin dialami oleh kanak-kanak akan melibatkan diri
mereka melalui sudut emosi , perasaan , tingkahlaku , perkembangan minda dan
sebagainya.
Kesan
terhadap pelajaran
Menurut kajian terbaru yang dibuat
oleh Dr Iman Sharif dari Kolej Perubatan Albert Einstein di Bronx, New York
separuh daripada responden yang tidak menonton kartun menunjukkan kecemerlangan
dalam pelajarannya. Jabatan Pendidikan
California(1980) mengkaji tabiat
menonton televisyen dan markah ujian bagi setengah juta kanak-kanak turut
mendapati terdapat hubungan langsung di antara jumlah masa seseorang
kanak-kanak menonton televisyen dengan jumlah markah yang diperolehi dalam
ujian pencapaian yang diseragamkan. Lebih banyak televisyen ditonton
kanak-kanak, lebih rendah pencapaiannya.melaluinya, dapat dilihat bahawa
pengaruh kartun telah mendorong kanak-kanak untuk duduk dihadapan televisyen
dengan lebih lama. Selain itu menonton kartun yang terlalu lama juga akan
menyebabkan pemikiran mereka hanya menumpukan pada kartun yang ditontonnya
sahaja sehingga terbawa-bawa di sekolah. Contohnya, apabila di sekolah, Aiman
ini tidak akan menumpukan sepenuh perhatian mereka kepada pengajaran dan
pembelajaran yang sedang berjalan di dalam kelas kerana dia hanya memikirkan
untuk pulang ke rumah dengan cepat dan seterusnya duduk di hadapan televisyen
untuk menonton kartun. Namun begitu, terdapat juga sesetengah kartun yang boleh
merangsang pembelajaran kanak-kanak. Contoh jelas yang dapat dilihat adalah melaui
kartun Wordworld yang disiarkan di astro. Melalui kartun ini
kanak-kanak dapat pempelajari bahasa inggeris kerana setiap watak yang
dipaparkan dalam kartun tersebut dibentuk dengan menggunakan ejaan sesuatu itu
dalam bahasa inggeris.
Meningkatkan risiko
kecederaan
Kebanyakkan ibu bapa tidak kisah
sekiranya anak-anak mereka menonton kartun asalkan tidak berunsur seks dan
keganasan. Walau pun begitu, tidak semestinya kartun-kartun ini tidak memberikan
kesan negative kepada mereka. Tanpa
disedari, rancangan-rancangan kartun
yang ada sebenarnya mampu memberikan risiko kecerderaan kepada anak-anak
mereka. Hal ini jelas dapat dilihat apabila kebanyakan adegan kartun memaparkan
aksi melompat, terjun, jatuh dari tempat tinggi, menjunam ke cerun dan banyak
lagi yang sebenarnya boleh mempengaruhi kanak-kanak untuk melakukan aksi yang
sama dalam dunia sebenar. Contohnya kartun “ Popeye The Sailor Man” yang sanggup terjun dari tempat tinggi
semata-mata untuk menyelamatkan kekasihnya Olive daripada Pluto. Kanak-kanak
juga berkemungkinan akan meniru aksi ini sewaktu bermain. Sebagai contoh lain,
dalam siri kartun “Bugs Bunny and Elmer Fudd” seringkali memaparkan adegan
dimana Elmer Fudd sebagai seorang pemburu arnab (Bunny) tetapi dia seringkali
gagal untuk menembak Bunny dan sebaliknya terkena pada dirinya sendiri. Apabila
diteliti dengan lebih mendalam, didapati hero dalam kartun ini seringkali
mencederakan dirinya sendiri. Hal ini mungkin akan ditiru oleh kanak-kanak.
Kesan terhadap mata
Seterusnya,kartun juga meninggalkan
kesan ke atas penglihatan. Sebagai contohnya,kartun yang dikenali sebagai
pocket monster ( kini dikenali sebagai pokemon) telah menbuka mata seluruh
dunia selepas terdapat banyak kes yang melaporkan kanak – kanak menderita
selepas menonton rancangan berkenaan yang telah dilaporkan oleh sebuah akhbar
(Warner, 2004). Ibu bapa mula memberi tumpuan terhadap kesan menonton kartun
terhadap penglihatan kanak – kanak. Walaubagaimanapun tiada bukti – bukti
yang menunjukkan bahawa menonton kartun
memberi kesan ke atas penglihatan kanak – kanak. Malahan, kebanyakkan pakar
mata , Adams(1992 ) pula tidak bersetuju bahawa televisyen memudaratkan
penglihatan selagi mereka melihat dalam keadaan – keadaan yang sesuai iaitu
keadaan sekeliling tidaklah dalam hitam legam dan kanak – kanak hendaklah duduk
sekurang – kurangnya dalam jarak lima kaki dari televisyen. Sekiranya mereka
duduk dalam keadaan yang bertentangan seperti yang kami nyatakan sebentar tadi
ianya bukannya memudaratkan penglihatan tetapi ianya hanya akan menyebabkan
keletihan mata sahaja.
Kesan terhadap otak
Bagi kesan terhadap otak pula,
didapati telah banyak kajian-kajian yang dibuat mengesahkan bahawa sememangnya
menonton kartun di televisyen mampu memberi impak yang negative kepada otak.
Menurut Children’s Hospital and Regional Medical Center of Seattle, Washington
(2004) dalam kajian mereka mendapati kanak-kanak yang menonton televisyen sebanyak tiga per empat jam sehari
mempunyai risiko sebanyak 30
peratus daripada 40peratus yang lebih besar untuk mengalami masalah otak.
Mereka telah mengkaji kelajuan imej-imej yang dipamerkan terhadap otak kanak-kanak.
menjejaskan moral
dan perilaku
Selain itu, kartun turut menjejaskan moral
dan perilaku kanak-kanak. Seperti yang kita sudah sedia maklum,
kanak-kanak mudah meniru dan mengikut apa yang ada ditonton oleh mereka
sama ada melalui media massa atau pun persekitaran di sekeliling mereka.
Watak-watak kartun animasi hari ini menjadi idola dan pujaaan mereka.
Sikap watak-watak dalam animasi kartun sangat mempengaruhi perilaku
kanak-kanak. Sebagai contoh watak ultraman, Naruto, Teenage Mutani Ninja
Turtle, dan pelbagai lagi. Aksi-aksi ganas dalam animasi kartun juga
merupakan salah satu punca kanak-kanak pada hari ini menjadi nakal dan
agresif. Apabila melihat aksi-aksi tersebut di dalam televisyen,
mereka pasti ingin melakukan seperti yang dilakukan di dalam rancangan
tersebut. Walaupun pada pandangan mereka, mereka hanya ingin menjadi gagah dan
perkasa seperti watak-watak tersebut. Namun, rakan-rakan dan adik-beradik
mereka yang lain yang turut menjadi mangsa. Terdapat juga sesetengah kes dimana
haiwan juga turut menjadi mangsa perlakuan kanak-kanak yang nakal dan agresif
pada hari ini. Hal ini akan meruntuhkan akhlak dan nilai kanak-kanak.
Unsur-unsur seksual dan lucah seperti yang terdapat dalam kartun Sinchan,
Dragon Ball pula menyebabkan mereka bertindak liar dan melakukan perkara yang
tidak senonoh terhadap lawan jantina mereka. Hal ini kerana, mereka
sudah didedahkan dengan perkara-perkara yang tidak sesuai dengan umur
dalam rancangan kartun-kartun kegemaran mereka. Apabila mereka sering
melihatnya di dalam televisyen, mereka ingin mencubanya terhadap lawan jenis
mereka.seterusnya ini boleh mengakibatkan kanak-kanak mula terjebak dengan
perlakuan seks diusia yang sangat muda lagi.
Kesan terhadap kemampuan
berbahasa
Berdasarkan Teori pembelajaran
social,kanak-kanak memperoleh keupayaan bertutur dengan cara pemerhatian dan
peniruan. Menurut Chomsky(1969,1980) beliau telah mengatakan bahawa otak
manusia telah diprogramkan secara semula jadi untuk membolehkan ia bertutur dan
memahami bahasa sama seperti keupayaan berjalan. Begitu juga dengan kanak-kanak
yang telah terpengaruh terhadap bahasa yang ditontonnya melalui rancangan
cartun. Contohnya, apabila kanak-kanak menonton sesebuah rancangan kartun di
televisyen, mereka akan terdorong untuk belajar berbahasa sama ada secara
langsung atau tidak langsung. Antara rancangan yang mampu merangsang kemampuan
berbahasa kanak-kanak adalah seperti blues Clues, Dora The Explore, Go Diego
Go, dan Sesame Street. Secara tidak langsung, kanak-kanak mampu belajar
menyebut perkataan-perkataan mengikut sebutan yang tepat dan gambaran yang
sebenar tentang perkataan tersebut. Contohnya, Nina menonton Go Diego Go dan
dia dapat mengenali tentang sesuatu haiwan dan mengetahui serba sedikit tentang
haiwan tersebut seperti tempat tinggal dan makanan haiwan tersebut. Namun
begitu, terdapat juga sesetengah kartun yang mampu memberi kesan negative
terhadap kemampuan bertutur kanak-kanak. Antara kartun-kartun yang dimaksudkan
ialah, Sinchan, Doremon dan Chibi Maruku chan. Hal ini kerana, kartun-kartun
ini menggunakan perkataan-perkataan yang kesat seperti “hei orang tua, kesini
kamu !!”. disini dapat dilihat sikap tidak menghormati orang tua pada kartun
tersebut.
